در سال 1377 هـ . ق، یعنی بیش از پنجاه سال پیش که در مسجد مدرسه حجتیه قم، در حوزه درس تفسیری استاد علامه سید محمدحسین طباطبائی حضور می یافتم، گاهی در کنار برادر عزیز و ارجمند، حجت الاسلام والمسلمین حضرت آقای شیخ محمد جواد حجتی کرمانی می نشستم که اخوت و رفاقت ما نیز از همان زمان ها ـ نیم قرن پیش ـ آغاز و به یاری حق، چون الهی و معنوی بود، هم چنان ادامه و استمرار یافته است... .اغلب شاگردان درس تفسیر استاد، از جمله حضرت آقای حجتی کرمانی ـ و خود حقیر ـ بحث های ایشان را «تقریر» می کردیم که هم «تمرین عملی» تألیف و نویسندگی بود و هم «قید علم» بود که به موقع لزوم، به آن مراجعه شود... .تقریرات متفرقه من از درس تفسیر استاد علامه، مانند بخشی از مباحث فقه و اصول اساتید معظم دیگر، هم چنان به طور مخطوط در کتاب خانه حقیر محفوظ است و تقریرات تفسیری جناب حجتی نیز در مجموعه ای مخطوط و 800 صفحه ای، تحت عنوان: اشعّه القرآن در مکتبه ایشان محفوظ است.وقتی قرار شد مجموعۀ آثار علامه طباطبائی، تنظیم و تنقیح و چاپ شود، برای کسب «اجازه» نشر رساله: «روابط اجتماعی در اسلام» ـ ترجمه ایشان ـ به منزلشان رفتم و در آن دیدار، معلوم شد که مجموعه مخطوط تقریرات تفسیری علامه از حوادث دهر، در امان مانده است. ایشان یادآور شد که حقیر در همان زمان تنظیم «اشعه القرآن»، حاشیه ای نیز بر یکی از مباحث آن نوشته ام و علامه طباادامه مطلب

شایدبه جرات بتوان " نظام حقوقی " را مهمترین سنگ بنای زندگی اجتماعی بشر دانست. با تدوین نظام حقوقی است که نظام روابط اجتماعی سامان میxadیابد و هرکس محدوده رفتار خویش را در جامعه میxadشناسد. بدون نظام حقوقی، حد و مرز هیچ کس در اجتماع، و کم و کیف روابط او با دیگران مشخص نیست؛ در نتیجه زمینه بروز هر گونه اختلاف، کشمکش و هرج و مرج به وجود میxadآید. یک نظام حقوقی، سهم هرکس را از حقوق و برخورداریxadهای اجتماعی مشخص میxadسازد و تکالیف او را در قبال دیگران مشخص میxadنماید. بنابراین برای اینکه هدف زندگی اجتماعی که تامین هرچه بیشتر و بهتر مصالح، منافع و سعادت انسانxadهاست تحقق یابد، باید حقوق و تکالیف هریک از افراد در زندگی اجتماعی و روابط با دیگران، در قالب یک نظام جامع حقوق و تکالیف مشخص شود. یکی از شیواترین و جامعxadترین عبارات در این باب مربوط به کلام امام سجاد(صلوات الله علیه) در رسالة الحقوق و نامهxadی ایشان علیه السلام به برخی شیعیان میxadباشد. پژوهش حاضر با توجه به کلام امام سجاد علیه السلام، سعی در معرفی نظامی از حقوق و تکالیف در روابط اجتماعی دارد که بتواند راهگشای ما در کشف دیدگاه اسلام باشد. قبل از ورود به بحث اصلی باید چند مسئله توجه شود و موضع این مقاله در باب آنها مشخص شود؛ پس از آن به سراغ کلام امام سجاد(صلوات الله علیه) رفته و به استخراج یک نظام حقوقی از درون آن خواهیم پرداخت. ادامه مطلب

واژه حق در لغت به معانی مختلفی بکار رفتهxadاست. وجه اشتراک تمام این کاربردها وجود نوعی ثبات و پایداری است. در اصطلاح فقها از آن به سلطه ضعیف بر مال یا منفعت و یا نوعی سلطنت بر چیزی( خواه عین باشد - مانند حق تحجیر، حق رهن و حق غرماء در ترکه میت - یا غیرعین - مانند حق فسخ متعلق به عقد-) یا شخصی مانند: حق حضانت و حق قصاصxad، تعبیر شدهxadاست.(درسنامه فلسفه حقوق، 1387؛ ص: 28) پس اینکه معنای فقهی حق را نوع یا مرتبه ای از ملکیت به حساب آوریم ناصواب است.(جوادی آملی، 1384: ص 25)حق در اصطلاح حقوقی، به نحو گوناگون تعریف شده است؛ طبق نظر آیت الله مصباح یزدی، " حق امری است اعتباری که برای کسی( له) بر دیگری( علیه) وضع میxadشود". در مفهوم حق به عنوان یک مفهوم اعتباری و حقوقی، وجود یا عدم وجود ریشه واقعی معتبر نیست، هرچند که ممکن است که حق ریشه واقعی داشته یا نداشته باشد. البته ما معتقدیم که همه احکام شرعی داری مصالح و مفاسد واقعی هستند.(مصباح یزدی( 1386) ص: 26 و 27)این تعریف، مختار ما در این مقاله است.ارکان حقالف- من له الحق: کسی که حق برای او و تامین کننده منافع او میxadباشد.ب- من علیه الحق: کسی که حق بر علیه اوست یعنی او مکلف است به این که به نفع دیگری اموری را رعایت کند.ج- موضوع حق: آن چیزی که متعلق حق است یعنی آن چیزی که انسان نسبت به آن دارای حق و امتیاز میxadشود. ادامه مطلب

 بايد امشب بروم .من كه از بازترين پنجره با مردم اين ناحيه صحبت كردمحرفي از جنس زمان نشنيدم .باید امشب برومباید امشب چمدانی راکه به اندازه پیراهن تنهایی من جا دارد بردارمو به سمتی برومادامه مطلب

ناگهان پرده برانداختهای یعنی چهمست از خانه برون تاختهای یعنی چهزلف در دست صبا گوش به فرمان رقیباین چنین با همه درساختهای یعنی چهشاه خوبانی و منظور گدایان شدهایقدر این مرتبه نشناختهای یعنی چهنه سر زلف خود اول تو به دستم دادیبازم از پای درانداختهای یعنی چه...حافظا در دل تنگت چو فرود آمد یارخانه از غیر نپرداختهای یعنی چه حافظ چندان که گفتم غم با طبیباندرمان نکردند مسکین غریبانآن گل که هر دم در دست بادیستگو شرم بادش از عندلیبانیا رب امان ده تا بازبیندچشم محبان روی حبیباندرج محبت بر مهر خود نیستیا رب مبادا کام رقیبانای منعم آخر بر خوان جودتتا چند باشیم از بی نصیبانحافظ نگشتی شیدای گیتیگر میشنیدی پند ادیبان حافظ ادامه مطلب

بعضیها خیال میکنند؛ روابط عمومی تشکیلاتی بسیار بزرگ و عریض و طویل است که به اندازه یک چاپخانه بزرگ به نیرو نیاز دارد؛ بعضیها هم هستند که گمان میکنند روابط عمومی یک چیز لوس و تشریفاتی است که به هیچ دردی نمیخورد و حتی یک نفر هم برای اینکار زیاد است. شما بین چاپخانهداران یا لیتوگرافی از این حرفها نشنیدهاید؟تازه آنهایی هم که به داشتن روابط عمومی باور دارند؛ بیشتر فکر میکنند که کار روابط عمومی پذیرایی از میهمانان و یا چسباندن عکس و تزیین در و دیوار است.” برتراند کانفیلد ” ، از مولفان معروف روابط عمومی در آمریکا ، در کتاب خود تحت عنوان ” روابط عمومی ، اصول ، موارد و مشکلات آن ” در تعریف روابط عمومی می نویسد : ” روابط عمومی، فلسفه ای اجتماعی – مدیریتی است که مدیران مسئولیت شناس، این فلسفه را با کمال صراحت در مقررات و خط مشی خود بیان می کنند و کلیه اقدامات خود را با فلسفه اجتماعی منطبق می سازند . آنگاه کلیه اقدامات و اعمال موسسه را که ناشی از فلسفه اجتماعی مدیریت بوده به اطلاع مرتبطین خود می رسانند تا حسن نیت و تفاهم مردم را جلب کنند “باید گفت روابط عمومی دارای ماهیتی رسانه ای است و در طبقه بندی ها، درصف رسانه ها قرار می گیرد ادامه مطلب

ناگهان پرده برانداختهای یعنی چهمست از خانه برون تاختهای یعنی چهزلف در دست صبا گوش به فرمان رقیباین چنین با همه درساختهای یعنی چهشاه خوبانی و منظور گدایان شدهایقدر این مرتبه نشناختهای یعنی چهنه سر زلف خود اول تو به دستم دادیبازم از پای درانداختهای یعنی چه...حافظا در دل تنگت چو فرود آمد یارخانه از غیر نپرداختهای یعنی چه حافظ چندان که گفتم غم با طبیباندرمان نکردند مسکین غریبانآن گل که هر دم ادامه مطلب

امروزه ما در دنیایی زندگی می کنیم که ناگزیرازارتباط وبرخورد با دیگران هستیم آنچه مسلم است که هیچ کس قادر نیست بدون کمک ومساعدت وارتباط با دیگران ، نیازهای معمولی خود را برطرف سازد .حال سئوالی که اینجا مطرح می شود این است که چگونه باید با دیگران ارتباط برقرار کنیم وجهت افزایش این ارتباط چه کارهایی باید انجام دهیم یا اینکه چه کارهایی نباید انجام دهیم.در معاشرت باید با روی گشاده ونرمی ومهربانی با همادامه مطلب

چینوی" در تعریف گروه اجتماعی می گوید: تعداد اشخاصی که روابطشان بر اساس یک رشته نقش ها و پایگاههای پیوسته استوار شده باشد. اعتقادات و ارزشهای مشترکی داشته باشند, به حد کفایت از ارزشهای مشترک و مشابه و نیز روابطشان با یکدیگر آگاهی داشته باشند تا بتوانند خود را از دیگران مشخص گردانند.جامعه شناس دیگری مادامه مطلب

ساده ترین تعریف که بر اساس ویژگیهای فوق می توان برای گروه اجتماعی ارائه داد این است که بگوییم گروه اجتماعی عبارت از تجمع دو تن یا بیشتر که بوسیله نیروئی پیوند بخش به یکدیگر ارتباط یافته باشد.در تعریف اخیر نیروی پیوند بخش در حقیقت چیزی جز مجموعه ای از ویژگیهای فوق نیست و بنابراین می توان نیروی پیوند ادامه مطلب

انواع گروه اجتماعییکی از مهمترین انواع طبقه بندی گروههای اجتماعی , طبقه بندی چارلزکولی(COOLEY) است . وی گروههای اجتماعی را به دو دسته گروههای نخستین و گروههای ثانوی تقسیم کرد .منظور از گروهای نخستین گروههایی است که در آن روابط افراد بسیار نزدیک و صمیمانه بوده و از نظر روانی نتیجه این تجمع صمیمانه نادامه مطلب

در سال 1377 هـ . ق، یعنی بیش از پنجاه سال پیش که در مسجد مدرسه حجتیه قم، در حوزه درس تفسیری استاد علامه سید محمدحسین طباطبائی حضور می یافتم، گاهی در کنار برادر عزیز و ارجمند، حجت الاسلام والمسلمین حضرت آقای شیخ محمد جواد حجتی کرمانی می نشستم که اخوت و رفاقت ما نیز از همان زمان ها ـ نیم قرن پیش ـ آغادامه مطلب

من در این رابطه، خدمت برادرم آقای حجتی در «یادداشت نمابری» نوشتم: عماد الدین اصفهانی متوفای 597 هـ می گوید: «انسان، امروز نامه ـ یا کتابی ـ می نویسد و فردای همان روز می گوید: اگر این جمله تغییر یابد بهتر خواهد بود و اگر چیزی چنین افزوده شود جلوه بیشتری خواهد داشت و اگر این را مقدم بداریم، بسیار به جادامه مطلب

. بنابراین خداوند هرگونه تصرفی را که بخواهد حق دارد انجام دهد، بدون آن که سزاوار ملامت باشد، چون کسی مستحق نکوهش است که تصرفی انجام دهد که مالک آن نباشد.2[3]پرسش از استاد: «... این جا کلام استاد بزرگ پایان می یابد، ولی بالاخره، به نظر می رسد که هنوز جای این سؤال است که با در نظر داشتن عدم امکان تخلفادامه مطلب

شایدبه جرات بتوان " نظام حقوقی " را مهمترین سنگ بنای زندگی اجتماعی بشر دانست. با تدوین نظام حقوقی است که نظام روابط اجتماعی سامان میxadیابد و هرکس محدوده رفتار خویش را در جامعه میxadشناسد. بدون نظام حقوقی، حد و مرز هیچ کس در اجتماع، و کم و کیف روابط او با دیگران مشخص نیست؛ در نتیجه زمینه بروز هر گونه اخادامه مطلب